Дел од националните установи добиваат повисоки буџети и средства за ...
Поголеми средства за установите и културното наследство
Во 2026 година се најавени повеќе инвестиции во националните културни установи иво заштитата на културното наследство. Дел од театрите добија повисоки буџетиза продукција и санација на објектите, а институциите најавуваат нови претстави, реконструкции и проекти што подолго време биле одложувани.
Инвестициитево културните објекти имаат поширок економски ефект. Реконструкциите создаваат работа за градежни компании, инженери и технички служби, додека редовнатакултурна програма отвора ангажмани за актери, музичари, автори, дизајнери идруги професионалци.
Но, паралелно со зголемувањето на средствата за одредени институции, во јавноста сепојавија критики за кратења во други области. Особено внимание предизвикаа реакциите поврзани со финансирањето на институциите задолжени за заштита и употреба на македонскиот јазик.
Кој ги поставува буџетските приоритети?
Различниот третман на институциите го отвора прашањето според кои критериуми се распределуваат јавните пари. Владата и Министерството за култура имаат право да утврдат приоритети, но од нив се очекува јасно да објаснат зошто определен проект добива значително повеќе средства, а друг сесоочува со кратење.
За културните работници, предвидливоста е особено важна. Проектите се подготвуваат со месеци, а ненавременото одобрување или намалувањена средствата може да доведе до откажување на настани, намален број ангажмани и послаба програма.
Потребно е и подобро мерење на резултатите. Поголемиот буџет сам по себе не гарантира поголем квалитет. Институциите треба да покажат колку публика привлекле, колку нови дела создале и каков ефект имале врз културната и туристичката понуда.
Културата е јавна вредност, но и економски сектор. Токму затоа распределбата на средствата треба да биде транспарентна, аргументирана инасочена кон долгорочен развој, наместо само кон краткорочно исполнување на годишните програми.
Изворна основа: МИА, Канал 5 и 360 Степени.
